Τεχνητοί παράδεισοι: "οι καημένοι οι Γερμανοί

Η αγαπημένη μου φίλη μου έστειλε ένα αρχείο που δείχνει ένα τεχνητό παράδεισο με πισίνα και παραλία στο Βερολίνο, με το σχόλιο «οι καημένοι οι Γερμανοί». 

Αξίζει τον κόπο να δει κανείς αυτόν τον απίστευτο τεχνητό παράδεισο που έχει δημιουργηθεί στην καρδιά του Βερολίνου, με αμμουδιές, βλάστηση και προσομοιώσεις τροπικού μικροκλίματος, άλλοτε επιτυχείς κι άλλοτε kitsch.  Kαι βέβαια τέτοιοι τεχνητοί παράδεισοι έχουν γίνει και σε πολλές άλλες μεγάλες πόλεις του κόσμου (στο Παρίσι οι όχθες του Σηκουάνου κάθε καλοκαίρι γίνονται plages) και ειδικά πισίνες που προσφέρουν ψευδαίσθηση υπαίθριας κολύμβησης ακόμα και στους κατοίκους ουρανοξυστών, δυνατότητα surfing, πισίνες μεγέθους φυσικής λίμνης, πισίνες  ευφάνταστου σχήματος (βλ. φωτ. από Αυστραλία, Βέλγιο, Ιαπωνία, Ταϊλάνδη, Μπαλί, Jutah, Κίνα, Χιλή, Dallas  κά).

Και όταν βλέπεις στην καρδιά του χειμώνα στο Βερολίνο, τις αμμουδιές και τις φοινικιές και τα σμαραγδένια νερά κάτω από ένα γυάλινο θόλο, απ’ όπου ο overcast ουρανός μοιάζει μέσω του τεχνητού φωτισμού να είναι μεσογειακά ασυννέφιαστος, την τεχνητή αμμουδιά με τις ξαπλώστρες, τις ομπρέλες και τα bars  με τα cocktails, δε λέω, κάνεις τις αναγκαίες συγκρίσεις για το πόσο τυχεροί είμαστε που έχουμε αυτό το κλίμα, αλλά.. δυστυχώς αυτή η σύγκριση πλέον δεν περιορίζεται στο αυτονόητο.

Πρόσφατα ακόμα διαβάσαμε τα αποτελέσματα των δημοσκοπήσεων για τη λίστα με τους ευτυχέστερους πολίτες του κόσμου και είδαμε επικεφαλής τους Γερμανούς και τους Αυστραλούς και Καναδούς και φυσικά τελευταίους εμάς τους Έλληνες.

Για τους «καημένους» λοιπόν τους Γερμανούς, που στερούνται αυτού του καταπληκτικού κλίματος, κάποιοι (από τις Κυβερνήσεις τους) ασχολούνται για να τους αποζημιώσουν και να τους αντισταθμίσουν και αυτή τη φυσική έλλειψη, δημιουργώντας τους υποκατάστατα, που προφανώς (έστω και υπερβολικά) τους δίνουν δυνατότητες διαφυγής.

Αρκεί να παρατηρήσετε την έκφραση των προσώπων τους, να χαλαρώνουν στην ξαπλώστρα με ένα ποτήρι στο ένα χέρι και τη Deutche Zeitung στο άλλο, επάνω στην  -έστω τεχνητή- άμμο, δίπλα στο κρυστάλλινο νερό, κάνοντας προφανώς το μεσημβρινό τους διάλειμμα. Η μακαριότητα που εκφράζουν, μέσα στη μέση μιας τυχαίας καθημερινής μέρας,  μας είναι τόσο ξένη σε μας τους «τυχερούς Έλληνες», που συχνά ακόμη και στο τέλος της μέρας μας δε μπορούμε να βρούμε κάποιες στιγμές χαλάρωσης και απόλαυσης για να επαναφορτίσουμε τις μπαταρίες μας.

Για μας τους πολίτες αυτής της χώρας, οι δικές μας κυβερνήσεις αφήνουν μόνο τις σκληρές υποχρεώσεις και τα ασήκωτα πλέον άχθη που μας έχουν δημιουργήσει και φορτώσει όλα αυτά τα χρόνια, οπότε πλέον δεν τίθεται θέμα βελτίωσης συνθηκών της ζωής μας αλλά και της απλής επιβίωσής μας.

Ποιοι είναι οι τυχεροί;

Η έννοια της Πλατείας στη Νεοελληνική πραγματικότητα

 Θάταν πολύ ενδιαφέρον αν o καθένας μας προσπαθούσε να δώσει έναν ορισμό της έννοιας «πλατεία», όπως την έχει στη συνείδησή του, αλλά και το τι θα απαιτούσε από έναν τέτοιο χώρο μέσα στο δομημένο περιβάλλον.  Δεν είναι αυτονόητο, ότι ειδικά στις μέρες μας και μέσα στις τόσο πυκνοκατοικημένες πόλεις μας, η πλατεία θάπρεπε να αποτελεί μιαν «ανάσα» κι ένα στοιχείο ανάπτυξης και συντήρησης πολύτιμου μικροκλίματος;

Όλοι αυτοί οι ανεγκέφαλοι που μας διοικούν απ’ τη μια, οι χωρίς καθόλου έμπνευση και φαντασία αρχιτέκτονες-δημόσιοι υπάλληλοι, που στελεχώνουν τις τεχνικές υπηρεσίες των δήμων και των καθ’ ύλην Υπουργείων απ’ την άλλη, όχι μόνο δεν προσπαθούν να αναπλάσουν και να βελτιώσουν τις υπάρχουσες –καθορισμένες- πλατείες, αλλά πολύ περισσότερο, δεν προσπαθούν να σχεδιάσουν σωστά τους νέους υπαίθριους χώρου, που συχνά προκύπτουν από κάποια κυκλοφοριακή ρύθμιση, ή ένα μεγάλο έργο.

Το ενδιαφέρον είναι, ότι και στις πλατείες που αποτελούν σημεία αναφοράς στις πόλεις μας, η αντιμετώπιση είναι αναπάντεχη. Προκηρύχθηκαν αρχιτεκτονικοί διαγωνισμοί για τις πλατείες Ομονοίας, Συντάγματος, Μοναστηρακίου, Κολωνακίου, κατατέθηκαν ευφάνταστες και δημιουργικές προτάσεις και …επιλέχθηκαν οι λύσεις, που βιώνουμε σήμερα: στην καλύτερη περίπτωση, υπάρχουν τα «συστατικά», αλλά δε δένει η συνταγή, με πλατείες αφιλόξενες, που διώχνουν αντί να προσελκύουν.

Και τι να πει κανείς για τις  πλατείες που συνοδεύουν τα «μνημειακά» έργα των σταθμών του Μetro…. Συνήθως τεράστιοι χώροι με αμήχανη διάταξη, χώροι ισοπεδωτικοί και πανάκριβοι, με άφθονο μπετόν, με λωρίδες χλοοτάπητα και δεκάδες στύλους φωτισμού (για να υπογραμμισθεί η ενεργειακή οικονομία), που φωτίζουν το τίποτα.

Δε χρειάζονται τεράστιοι χώροι, που δεν τους έχουμε. Θα αρκούσε η φαντασία και το μεράκι των σχεδιαστών και λοιπών "οραματιστών", σε στενή συνεργασία με τη διερεύνηση των ιδιαιτεροτήτων και των απαιτήσεων των μελλοντικών αποδεκτών  του υπαίθριου αστικού  χώρου.  Παραδείγματα και πηγές έμπνευσης  υπάρχουν άπειρες σ’ όλο τον κόσμο, αξίζει να τις ψάξουν πριν εκπονήσουν τις μελέτες τους οι «ειδικοί».

Ένα καταπληκτικό παράδειγμα είναι αυτό της «πλατείας» Paley στην καρδιά του Manhattan. Aνάμεσα στην ασφυκτική παρουσία των ουρανοξυστών, ένα άχτιστο οικόπεδο έχει μετατραπεί σε ένα χώρο – όαση για τους διερχόμενους και τους κατοίκους, με πράσινο, νερά,  τραπεζάκια και ένα mini καφενεδάκι, όμως το κυριότερο, με συντήρηση, που κρατάει το χώρο σε άψογες συνθήκες καθαριότητας και ανανέωσης.

Κι όσον αφορά τις πλατείες που δημιουργούνται γύρω από ένα μεγάλο κτίριο, χάθηκε ο κόσμος για την αναζήτηση πρωτότυπου και δημιουργικού εξοπλισμού, χωρίς ενεργειακές καταναλώσεις, που θα δημιουργήσει σημεία αναφοράς για την πόλη και θα στείλει μηνύματα για το σεβασμό στο περιβάλλον;

Οι φωτογραφίες από την πλατεία Nou Barris της Βαρκελώνης, με τα «οικολογικά» δένδρα  και η φωτεινή διαγράμμιση της οριζόντιας επιφάνειας της πλατείας (με Leds, που απαιτούν ελάχιστη ενέργεια και συντήρηση) από  την Fisbury Avenue Square ή  η διακόσμηση των δένδρων της αποβάθρας  South Bank του Λονδίνου, είναι ενδεικτικές …

New Paley Park, Manhattan

Nou Barris Barcelona, μέρα και νύχτα

Fisbury Avenue Square London, νύχτα και μέρα

South Bank London

Η Πλατεία Ομονοίας μας

Η νέα απέραντη "αμήχανη", απρόσωπη και ενεργειακά πολύ ακριβή Πλατεία του Μετρό της Αγίας Παρασκευής